Beste allen,
Dank voor de reacties.
Over een De Monge toestel gaan vele geruchten, doen vele geruchten de ronde. De Monge was echter niet meer (of minder) dan een zogenaamde zaakwaarnemer van Koolhoven (NVI) in Frankrijk. Lees onderstaand:
Een F. K. 31 verbetert wereldrecords
De Nationale Vliegtuigindustrie te 's Gravenhage welke de bekende Koolhoven-vliegtuigen bouwt, heeft uit Frankrijk bericht ontvangen dat een der F. K. 31 jager-verkenners, welke in de Haagsche fabriek is vervaardigd en ongeveer een half jaar geleden naar Frankrijk is geleverd, twee officiële wereldrecords heeft verbeterd, nl, dat over 100 K.M. met 500 K.G. nuttigen last en dat over 200 K.M. met 500 K.G. nuttigen last. Een mooi succes voor de Nationale Vliegtuigindustrie en voor den ijverige Franse
concessionair, den Heer Louis de Monge.
Bron: het Vaderland, 12 januari 1925 Economische betekenis: ConcessionairEen concessionair is een zelfstandige detaillist die een bepaalde ruimte huurt in een andere (grotere) winkel. Voorbeelden vindt u met name in een supermarkt of in een warenhuis. Deze zelfstandige detaillist voert hier voor eigen rekening en risico een bepaalde speciaalzaak.
Bron:
Informatie over Commerciële Samenwerkingsvormen DM-KIT Commerciële Samenwerkingsvormen
Het woord consessionair is in deze belangrijk. Het woord staat niet eens in het Van Dale woordenboek. Bovenstaande betekenis komt van bovenstaande bron. Het toestel wat voor de Franse autoriteiten demonstreerde, is dus een Koolhoven toestel. Dit toestel is in september 1924 naar Frankrijk geexporteerd. Dat is niet de H-NACA, maar de kist die erna gebouwd is.
De H-NACA is overigens wel naar Frankrijk geweest, maar alleen voor een "losse" demonstratie. Het toestel op de foto, is de kist die na de NACA is gebouwd en naar Frankrijk is geexporteerd.
Het verhaal van zowel de H-NACA als de kist die erna is gebouwd, is wazig. Bij het NVI proces tegen Koolhoven in 1927/1928 wordt gesproken over twee verkochte kisten naar Frankrijk, eentje naar Polen, vier naar Indië en een kist (FK.33) voor de KLM (naast de acht Finse FK.31 toestellen). Mijns inziens zijn er niet meer FK.31 kisten geweest (naast dan het eerste prototype en twee mock-ups), zodat er totaal niet meer dan 18 kisten kunnen gebouwd zijn. Al die kisten zijn te traceren:
2 mock-ups (Salon 1922/1924)
4 FK.31 LA-KNIL
8 FK.31 Finland
1 FK.31 Polen (vroegere F-AHAE)
1 FK.31 prototype nr.1 (later gesloopt)
2 FK.31 Frankrijk (F-AHAE en H-NACA; laatste kwam later terug naar NL)
Op de aanvraag voor een BvL wordt voor de aanvraag voor kenmerk H-NACF vermeld, dat "dit toestel eerder een BvL heeft toegewezen gekregen". Mijns inziens gaat dat over de H-NACA, omdat er de toevoeging bijstaat, dat "het toestel heeft gedemonstreerd voor autoriteiten te Soesterberg", en dat de H-NACA de enige FK.31 is geweest die een BvL heeft gekregen.
Het verhaal is complex. Ik heb hierboven de bekende feiten op een rij gezet, aangevuld met feiten die ik gevonden heb in het Nationaal Archief (archief RSL en Minister van Defensie).
Om terug te komen op een De Monge: die is er nooit geweest:
1) De Monge bouwde zelf geen vliegtuigen
2) De Monge was zaakwaarnemer van Koolhoven, handelde ook namens hem.
3) Koolhovens die door De Monge kunnen zijn verkocht, draagt Koolhoven bij het proces met de NVI aan, als "door hem gebouwde en door het NVI verkochte toestellen".
Interessant is wel, dat de aanduiding van de FK.31 als De Monge M-101 (en dan nog wat), pas is ingevoerd nadat de FK.31 van Koolhoven voor de Franse autoriteiten proeven heeft uitgevoerd en dus elk toestel volgens het Franse systeem moest worden aangeduid.
Hartelijke groet,
Jan Grisnich