Een
gezagvoerder (ook captain) is de hoogst verantwoordelijke
piloot aan boord van een
verkeersvliegtuig of luchtschip. Alle andere bemanningsleden staan onder zijn of haar gezag. Hij is weliswaar de 'baas' en heeft alle eindverantwoording, maar in de laatste drie decennia is de functie veranderd van een autoritaire persoon die alle belangrijke beslissingen neemt tot een persoon die functioneert in een team waarin beslissingen samen worden genomen en meer als manager sturing geeft.
De gezagvoerder is de hoogste autoriteit aan boord en heeft daar de bevoegdheid om bijv. iemand te arresteren en vast te zetten, omwille van de vliegveiligheid. Hiertoe bevinden zich bij sommige maatschappijen in de cockpit handboeien. Zijn bevoegdheden gaan bij sommige nationaliteiten zo ver dat hij aan boord een koppel in het huwelijk mag verbinden.
De definitie van de gezagvoerder verschilt per land. Het
ICAO definieert het als volgt: "De piloot die verantwoordelijk is voor de veiligheid en het besturen van het vliegtuig tijdens de vlucht." De vlucht is hierbij gedefinieerd als "De totale tijd vanaf de eerste beweging op eigen kracht met als doel het opstijgen, tot het moment dat het vliegtuig volledig stilstaat na de vlucht." Dit houdt in dat het
taxi?n hier ook onder valt, mits er getaxied wordt met het doel te gaan vliegen. Dit aangezien het onder veel juridische regels toegestaan is dat iemand zonder brevet met een vliegtuig mag taxi?n met het doel deze van de ene naar een andere plek te verplaatsen.
Verantwoordelijkheden van de gezagvoerder
Enkele van de verantwoordelijkheden van de gezagvoerder, in beknopte vorm:
- Veiligheid van alle bemanningsleden, passagiers en vracht aan boord;
- Operatie en veiligheid van het vliegtuig;
- Nemen van maatregelen die nodig zijn voor de veiligheid van de vlucht en voor de orde en discipline aan boord;
- Uitroepen van een noodgeval (emergency situation, mayday) wanneer dit nodig wordt geacht;
- Het weigeren van personen aan boord van een vliegtuig, bijvoorbeeld als deze onder invloed van alcohol of drugs zijn, in zodanige mate dat ze een gevaar voor het vliegtuig of andere passagiers zouden kunnen vormen of als deze het comfort van andere passagiers zouden kunnen verstoren.
- Uiteraard zijn er nog meer verantwoordelijkheden en ook kunnen deze verschillen van maatschappij tot maatschappij.
Zie ook
Gezagvoerder
Lineaire weergave
