Een
klaring of clearance is in de
luchtvaart een individuele gerichte boodschap met toelating, eventuele informatie en instructies van de
luchtverkeersleiding, die een vlucht een deel van haar geplande vliegroute toegewezen verklaart. De
piloot of
gezagvoerder mag op eigen verantwoordelijkheid dit toegewezen deel van het eigen vliegplan afleggen, met inachtname van de geldende regels en procedures. Hij doet dit onder medeverantwoordelijkheid van de
luchtverkeersleider die instaat voor de klaring die hij geeft.
[h3]Toepassing van de klaring/h3]
Het is ongeveer zoals op een besneeuwde weg, waar de sneeuwruimer ervoor zorgt dat een gedeelte vrij is, terwijl de automobilist zich daarop kan begeven mits hij de regels in acht neemt. Het verschil is dat de automobilist daarbij zelf moet instaan voor zijn afstand tot andere voertuigen, terwijl een klaring in de luchtvaart automatisch inhoudt dat er op dat deel van de route geen ander verkeer voor zal komen. Daarom heeft een klaring ook altijd een klaringslimiet.
Klaringslimiet
De klaringslimiet of clearance limit is het voorlopig einddoel van een segment uit het vliegplan. Doorgaans wordt de vliegroute daarin opgegeven, meestal aangevuld door verdere restricties in hoogte, snelheid, tijd enzovoort. De verkeersleiding zal er tijdig voor zorgen dat een volgende klaring wordt gegeven, alvorens het eindpunt van de eerder gegeven klaring is bereikt. Zo schuift als het ware de klaring voor het lopende vliegplan (current flight plan) telescopisch alsmaar verder uit tot aan de eindbestemming. Aldus wordt in feite stapsgewijs een blokje luchtruim exclusief aan ieder individueel vliegtuig toegewezen. Mutatis mutandis geldt hetzelfde op de grond. Voor vertrekkende vliegtuigen het traject vanaf de stand of gate, via de taxiwegen naar de holding position aan de startbaan, en het vrijgeven van de
startbaan zelf, en omgekeerd voor de landende.
Soorten klaringen
Een standaard route klaring geeft meteen een heel traject vrij, tegenwoordig vrijwel altijd tot aan de eindbestemming.
Bij vertrek
Ook op de grond worden klaringen gegeven, in dit geval vanuit de luchthaventoren. Het begint meestal bij de routeklaring, die een klaring geeft voor de vlucht tot aan de eindbestemming, de vertrekroute (ook wel SID genoemd) en de initiele hoogte waarnaar geklommen dient te worden. Daarna komen de start-up- en pushbackklaring, dat wil zeggen de toelating om de motoren te starten en het toestel van de gate te laten terugduwen en te keren, en daarna de taxiklaring. Die geeft aan naar welke baan getaxiet moet worden en via welke route.
Bij de baan aangekomen wordt "ready for departure" gemeld, waarna toestemming wordt gegeven de startbaan op te rijden ("line up"). Daarna wordt de take-off-klaring gegeven, die toestemming geeft om daadwerkelijk van de baan op te stijgen.
Na vertrek zal de verkeersleiding spoedig aangeven dat moet worden overgeschakeld naar een volgende radiofrequentie. Op
Schiphol dient de vlieger dit uit zichzelf te doen bij het passeren van 2000 voet hoogte. Dat is de frequentie waarop het volgend verkeersleidingscentrum uitzendt, onder welks bevoegdheid het toestel daarna komt.
In de lucht
De Terminal Control Area
Wanneer het
vliegtuig het contact met de grond gelost heeft, treedt een volgende vluchtfase in. Het toestel klimt nu naar de eerder toegewezen vlieghoogte en wordt, vooraleer het die bereikt, geklaard om over te schakelen op een andere radiofrequentie, namelijk die van de naderingsverkeersleiding. Hier wordt het 'klaar' gehouden van andere vertrokken nog klimmende toestellen en van de dalende toestellen die aanstalten maken om te gaan landen. Dit gebeurt doorgaans in het gecontroleerd luchtruim dat TMA (
Terminal Control Area) heet, een gebied dat een of meerdere
luchthavens bedient. De klim- en daalklaringen gelden telkens voor korte stukjes, omdat de verkeerssituatie in dit gebied snel wijzigt.
Een toestel dat daalt krijgt een vliegniveau of vlieghoogte toegewezen, net boven die welke aan een klimmend toestel is gegeven, indien die twee elkaar zullen ontmoeten. Zodra het toestel 'klaar' is van alle andere verkeer onder de bevoegdheid van de naderingsverkeersleiding wordt een klaring gegeven om de radiofrequentie van het volgende verkeersleidingscentrum te contacteren. Maar op voorhand is via de grond aan dat centrum een voorlopige hoogte gevraagd, die in de laatste klaring werd ingesloten.
De luchtcorridors
In de
luchtcorridors worden vliegtuigen verondersteld op
kruishoogte door te vliegen op de hun toegewezen vliegniveaus. Maar indien twee luchtcorridors samenkomen kan het zijn dat twee vliegtuigen op eenzelfde vliegniveau op een aanvaringskoers zitten. Hetzelfde indien ze naar elkaar toevliegen. Ook de tussenkomende klimmende toestellen moeten
gesepareerd worden van het overvliegend verkeer alvorens zij kunnen doorklimmen naar hun kruishoogte. Voor deze gevallen worden speciale instructies gegeven. Die instructies kunnen zijn om de snelheid te verlagen of te verhogen, om daal- of klimsnelheid aan te passen, om bepaalde koersen te vliegen die op het radarscherm kunnen worden gezien en om bijvoorbeeld een rondje van 360 graden te vliegen. Bij 'file' in de lucht kunnen ook klaringen worden gegeven die naar een wachtpatroon leiden.
Bij aankomst
Als bij vertrek, maar dan omgekeerd. Er worden nu standaard aankomstroutes toegewezen. Met tussenklaringen kan hier binnen zekere grenzen, maar altijd in functie van de veiligheid, van afgeweken worden.
Enkele voorbeelden
"Flight-Air 123, cleared to Paris via flight plan route, standard departure ABC1, flight level 60. Squawk 6205."
"Flight-Air 234, descend to FL070, turn left heading 240, expect runway 02"
"Flight 345, taxi to holding point runway 02 via taxiway A, B1, C2 and D3."
"Flight 456, the wind 230/20 kts, runway 23, cleared to land"
"Flight 567, expedite descend to 2000 feet, qnh 1012"
"Flight 789, contact ground on 123,1"
"Flight 424, turn left heading 010 to intercept the localizer, cleared approach, report outer marker"
Klaring
Lineaire weergave
