Op 15 December 1989, naderde KLM Flight 867 onderweg van Amsterdam naar Narita International Airport, Tokyo Anchorage International Airport, Alaska voor de landing. Tijdens de daling vielen alle vier de motoren uit. De Boeing 747-400, die nog geen zes maanden oud was, vloog op dat moment door een dikke aswolk die uit de Mount Redoubt opsteeg. De vulkaan was de dag ervoor uitgebarsten.
Motor uival
De
piloot had in eerste instantie niet door dat hij een aswolk invloog. De weerradar waarmee
verkeersvliegtuigen zijn uitgerust ziet het vocht van gewone wolken. De droge aswolken zijn op de weerradar niet te zien. Toen gezagvoerder Van der Elst zich realiseerde dat hij een aswolk was binnen gevlogen, probeerde hij hier uit te klimmen. Vijftien seconden later vielen de motoren uit. Hierdoor draaiden alleen de belangrijkste systemen nog op noodstroomvoorzieningen. Een rapport geeft aan dat de motoren uitvielen omdat de as door de hitte van de motoren smolt en zo een glaslaag in de motoren vormde. Hierdoor raakten de hittesensoren in de war en werden de motoren automatisch uitgeschakeld.
Wanneer alle vier de hoofdgeneratoren in de vier motoren uitvallen, ontstaat een korte onderbreking in de stroomvoorziening als de instrumenten worden overgeschakeld op noodstroom. In de
Boeing 747 Wordt de noodstroom verzorgd door twee accu´s en inverters. De
gezagvoerder startte de procedure om de motoren te herstarten, terwijl
co-pilote Imme Visser de besturing voor haar rekening nam. Hierna bleef de bemanning proberen de motoren te starten totdat deze weer aansloegen. Tijdens sommige pogingen startten soms een of meerdere motoren, maar niet allemaal tegelijk. Op deze momenten schakelde de hoofdgenerator aan en weer uit. Hierdoor ontstonden steeds stroomonderbrekingen die de indruk werkten dat de noodstroomvoorziening niet werkte. Deze stroomonderbrekingen werden achteraf bevestigd door de gegevens uit de
Flight data recorder.
Transcript
Hieronder volgt een kort transcript van de communicatie tussen KLM 867 en de
luchtverkeersleiding- Pilot KLM B–747—‘‘KLM 867 heavy is reaching level 250 heading 140’’
- Anchorage Center—‘‘Okay, Do you have good sight on the ash plume at this time?’’
- Pilot KLM B–747—‘‘Yea, it’s just cloudy it could be ashes. It’s just a little browner than the normal cloud.’’
- Pilot KLM B–747—‘‘We have to go left now. . . it’s smoky in the cockpit at the moment, sir.’’
- Anchorage Center—‘‘KLM 867 heavy, roger, left at your discretion.’’
- Pilot KLM B–747—‘‘Climbing to level 390, we’re in a black cloud, heading 130.’’
- Pilot KLM B–747—‘‘KLM 867 we have flame out all engines and we are descending now!’’
- Anchorage Center—‘‘KLM 867 heavy, Anchorage?
- Pilot KLM B–747—‘‘KLM 867 heavy, we are descending now. . . we are in a fall!’’
- Pilot KLM B–747—‘‘KLM 867, we need all the assistance you have, sir. Give us radar vectors please!’’
Herstart
Na, in ongeveer twaalf minuten, van 25.000 naar ongeveer 13.000 voet gevallen te zijn, lukte het gezagvoerder Karl van der Elst en zijn bemanning, na zes of zeven pogingen, motoren nummer één en twee te starten. Hierdoor krijgen ze het toestel onder controle. Na nog tweeduizend voet gedaald te zijn starten ook de andere twee motoren. Vijftien minuten later landt het toestel veilig op Anchorage International Airport. De aswolk had voor meer dan $80 miljoen aan schade aangericht.Alle motoren moesten vervangen worden. De neus, ruiten en vleugelvoorranden waren gezandstraald waardoor de ruiten vervangen moesten worden en het toestel opnieuw gespoten moest worden. Tijdens het incident zijn geen slachtoffers gevallen. In 2010 vliegt het betrefende toestel nog steeds bij de KLM, tegenwoordig bij KLM Asia.
Vergelijkbare incidenten
In een bijna identiek incident op 24 juni 1982, vloog British Airways Flight 9 van London Heathrow naar Auckland, tussen Kuala Lumpur en Perth, West Australië, in een aswolk veroorzaakt door de vulkaan Galunggung. Bij dit toestel vielen alle motoren uit door verstikking, veroorzaakt door de afzetting van as in de motoren. Het vliegtuig draaide naar Jakarta en kon in glijvlucht de aswolk verlaten, waarna het lukte de motoren te herstarten en veilig te landen.
Van 15 tot 21 april 2010 is de aswolk veroorzaakt door een uitbarsting van de vulkaan Eyjafjallajökull in IJsland, reden om in grote delen van Europa een
vliegverbod af te kondigen.
KLM Flight 867
Lineaire weergave
