Een
Unmanned Aerial Vehicle, UAV is, zoals de naam al aangeeft, een luchtvaartuig zonder piloot aan boord. Niet alleen toestellen die op afstand worden bestuurd vallen hieronder, maar ook autonomere toestellen die volgens een geprogrammeerde opdracht handelen. Een belangrijke toepassing van zulke toestellen is voor militaire toepassingen.
Mogelijkheden
Het meest voor de hand liggende voordeel van UAV's is de mogelijkheid missies uit te voeren zonder daarbij mensenlevens te riskeren. Dit voordeel wordt ook veel uitgebuit en UAV's worden op missies gestuurd die met bemande toestellen niet eens overwogen zouden worden. Dit resulteert in een relatief groot aantal neergehaalde toestellen. Zo zijn tijdens de 78 dagen durende Operatie Allied Force in totaal 25 UAV's neergestort.
UAV's worden vaak gebruikt voor verkenningsmissies. Een voorbeeld hiervan is hoe de Nederlandse krijgsmacht de
Sperwer inzet. maar er zijn ook toestellen met andere taken. Zo kan de MQ-1 Predator grond- en luchtdoelen aanvallen en kan de MQ-8B Fire Scout troepen bevoorraden. Toestellen die bewapend zijn worden vaak aangeduid als Unmanned Combat Aerial Vehicle (UCAV). Ook zouden onbemande vliegtuigen veel wendbaarder gemaakt kunnen worden dan hun bemande tegenhangers, maar zulke toestellen zijn nog niet in gebruik.
Een relatief nieuwe ontwikkeling in onbemande surveillance voor zowel militair als civiel gebruik is de toepassing van automatisch vliegende mini-helikopters (mini-RUAV's). Enkele Nederlanders zijn professioneel bedreven geraakt in het bouwen van en opereren met deze RUAV's. Jan Verhagen is er in 2007 in geslaagd lichtgewicht modelhelikopters van circa 2 meter lengte uit te rusten met een automatisch GPS besturingssysteem. Belangrijk voordeel van deze machines is hun geringe formaat. Afhankelijk van de payload en de gewenste vliegsnelheid is de actieradius ruim 100 km. Op een hoogte van 300 meter zijn ze vanaf de grond al onzichtbaar met het blote oog en nagenoeg onhoorbaar. Uitgerust met een (infrarood) camera met zender voor het live doorstralen van de beelden zijn deze helikopters dan ook (militair gezien) met name goed inzetbaar voor onopvallende surveillance van vijandelijk gebied, met als belangrijk voordeel de veiligheid (afwezigheid) van menselijke bemanning. Ook Ed Koers (Geocopter) heeft sinds 2005 een automatisch vliegende RUAV uit eigen productie in gebruik voor met name surveillance- en inspectievluchten, de EKH-101.
Wegens de almaar groeiende interesse in en mogelijkheden van RUAV's werkt Geocopter momenteel aan de ontwikkeling van een zwaardere variant, de GC-201: een zgn. Light RUAV, vallende binnen de gewichtsklasse tot 150 kg maximaal startgewicht, met als uitgangspunt een payload capaciteit van 30 kg. Zowel de EKH-101 als de GC-201 gebruiken een automatisch traagheidsbesturing systeem, waarbij een computer m.b.v. een IMU, een GPS, een elektronisch kompas en een hoogtemeter de taken van de "piloot" overneemt. Dit concept, met de toegepaste hardware componenten, is tot nu toe zeer succesvol gebleken, zonder incidenten en/of ongelukken.
De helikopters van zowel Verhagen als Koers kunnen geprogrammeerd worden tot het vliegen van een bepaalde missie. Ze stijgen zelfstandig op, vliegen de voorgeschreven route en landen na terugkeer zonder ingrijpen op de aangegeven plaats.
Een greep uit de potentiële civiele toepassingen van deze lichte machines (<150 kg):
Patrouille van grenzen, kustlijn, bosbranden en high-risk faciliteiten.
Het monitoren van verkeer, scheepvaart en evenementen.
Inspectie van dijken, pijpleidingen, hoogspanningskabels en constructies.
Ondersteuning van hulpdiensten, zoals politie, brandweer en ambulance, maar ook Search and Rescue (SAR) missies.
Toepassing in de landbouw, zoals besproeiing van gewassen.
Communicatie, zoals het vormen van een hub voor communicatie tussen land- en/of luchtstations.
UAV's worden ook toegepast voor onderzoek naar vulkanen en klimaatonderzoek in de hogere luchtlagen. Ook hierbij bieden ze verschillende voordelen tegenover gebruikelijke luchtvaartuigen om metingen te verrichten. Zo kunnen ze hoger vliegen en langer in de lucht blijven dan bemande vliegtuigen en zijn ze ook nog eens tot een factor 10 goedkoper.
Ook allerlei vormen van onderzoek, met als onderwerp of als middel de (R)UAV, profiteren van de nieuwste ontwikkelingen en mogelijkheden. Het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) ondersteunt op nationaal en internationaal niveau alle ontwikkelingen op (R)UAV gebied, van technische ontwikkelingen en operaties tot regelgeving en certificatie.
Beperkingen
De belangrijkste zwakheid van UAV's is de noodzaak tot communicatie. Waar een piloot in een noodgeval beslissingen kan maken zonder continu zijn meerdere in te lichten moet zelfs een relatief autonome UAV regelmatig communiceren met zijn thuisbasis. Dit probleem is nog erger aanwezig bij UAV's die direct bestuurd worden vanaf afstand.
Unmanned Aerial Vehicle
Lineaire weergave
