Vleugel van Boeing 737-800
Vleugel doorsnede luchtstroming (groen), luchtsnelheid (blauw), druk (rood), lift (paars), weerstand (grijs)
De
vleugel is het deel van een
vliegtuig dat het mogelijk maakt dat een vliegtuig kan vliegen.
Over het algemeen spreekt men bij een vliegtuig van ??n vleugel, bestaande uit twee vleugelhelften. Bij sommige sportvliegtuigen komt dat overeen met de constructie, doordat de vleugel ??n lange balk is waaraan de romp is opgehangen. Een vogel, daarentegen, heeft twee vleugels.
De aerodynamische vorm
Doordat de vleugel licht schuin staat ten opzichte van de vliegrichting wordt de luchtstroom afgebogen, en ontstaat er een reactiekracht in opwaartse richting, de zogenaamde
lift.
Er is nog een secundaire liftkracht door de aerodynamische vorm van de vleugel (de vleugel is aan de bovenkant gebogen en buigt daardoor de luchtstroom naar beneden af); hierdoor is de snelheid van de luchtstroom over de bovenkant van de vleugel groter dan die over de onderkant en ontstaat aan de bovenkant van de vleugel een onderdruk (het principe van Bernoulli) die een kracht in opwaartse richting veroorzaakt.
Deze beide krachten compenseren de zwaartekracht die ook op het vliegtuig inwerkt. Zolang het vliegtuig voldoende snelheid heeft blijft het in de lucht, want de lift is recht evenredig met het kwadraat van de snelheid.
Door kleppen en roeren aan de vleugel kan de lucht meer of minder sterk worden afgebogen, en daardoor wordt de liftkracht groter of kleiner. De kleppen worden gebruikt bij opstijgen en landen, de roeren bij koersveranderingen.
Vleugelkleppen
De afbeelding toont de vleugelkleppen die kunnen voorkomen op een pijlvleugel van een vliegtuig. De winglet is geen vleugelklep, maar een onbeweegbaar opstaand hulpvleugeltje aan de vleugeltip.
- Winglet
- [wiki]Rolroer[wiki] voor lage snelheid
- Rolroer voor hoge snelheid
- Stroomlijnkap
- Binnenste vleugelneusklep
- Vleugelneuskleppen
- Drievoudig uitschuifbare binnenste welvingsklep
- Drievoudig uitschuifbare buitenste welvingsklep
- Spoiler
- Gecombineerde stoor-/remklep
Vleugeltypen
Afhankelijk van de toepassing worden verschillende vormen vleugel gebruikt:
- Rechte vleugel
- Pijlvleugel
- Deltavleugel
- Omgekeerde pijlvleugel
- Ellipsvleugel (bekend van de Spitfire)
Als een bepaalde vleugelvorm niet de gewenste eigenschappen kan leveren wordt soms ook een variabele geometrie toegepast, bekende toestellen hiermee zijn de Panavia Tornado, de F-14 Tomcat, de B-1 Lancer en de F-111.
Zie ook