Vliegveld Oostvoorne

Als je tegenwoordig denkt om vanuit Nederland een vliegreis te gaan maken, denk je meestal aan de tegenwoordige vliegvelden zoals Schiphol, Eindhoven, Rotterdam-The Hague Airport, Eelde of Beek. Begin 20 e eeuw hebben ook de Hollandse eilanden een vliegveld ,namelijk vliegveld "Oostvoorne".

Al in 1928 bestonden er plannen voor een vliegveld op Voorne-Putten, en deze werden werkelijkheid in 1930.
Oostvoorne is in deze periode mateloos populair bij rijke burgers uit de omgeving. Niet vanwege de mooie natuur of de ligging maar vanwege een net aangelegde 18 hole's golfbaan, waar de rich and famous graag een balletje slaan.

Bijlage 28811

Om snel en gemakkelijk bij de golfbaan te komen, wordt er in 1930 een vliegveld aangelegd.Maar waarom met een vliegveld naar de golfbaan? De decadente houding van de golfers komt niet alleen voort uit gemakzucht, maar ook door een gebrek aan een andere mogelijkheid om de golfbaan te bereiken.
De Groene Kruisweg van Rotterdam naar Oostvoorne bestaat nog niet dus is een vliegveld de aangewezen oplossing.
Natuurlijk speelt hier ook het idee van een statussymbool voor golfers mee.

De bekendste gebruiker van het vliegveld is de Rotterdamse zakenman Dick van der Leeuw,deze is directeur van de "van Nelle" fabrieken en heeft met vliegveld niet alleen een makkelijke verbinding met de golfbaan, maar ook een privé-vliegveld voor allerlei zakelijke reizen, op het vliegveld heeft hij zelfs een eigen loods.

Bijlage 28812

van der Leeuw met echtgenote voor zijn Pander in 1930

Wordt vervolgd.

Bronnen; Bas de Voogd ( vliegveld Oostvoorne ) en Maarten Timmer ( Vergeten Verhalen )

Volgens mij is dat vliegtuig géén 'Pander uit 1930' maar een WACO (Type CUC; PH-VDL).

Reeds in het vroege voorjaar van 1928 ontstond de gedachte om een vliegveld aan te leggen in de nabijheid van het dorp
Oostvoorne, tegenwoordig deel uitmakend van de Gemeente Westvoorne.
Die gedachte werd vooral aangewakkerd door de enthousiaste gebruikers van het ter plaatse in 1926 geopende “18 hole”
golfterrein, die veelal ook al over sportvliegtuigjes beschikten.
Deze vliegende golfers woonden vooral in de omgeving van de stad Rotterdam en waren tevens lid van de nog altijd
bestaande Rotterdamsche Aero Club (R.A.C.). De normale reistijd over de weg van Rotterdam naar oostvoorne was in
die tijd 2 uur hetgeen uiteindelijk een goed argument was voor het Bureau Luchtvaart van het Departement van Waterstaat
om hun medewerking te verlenen aan toestemming voor een vliegterrein in de Voornse duinen.

Helemaal correct Nico, ik zal beter opletten in het vervolg en niet meer voetstoots iets aannemen.
Overigens is de registratie VDL zichtbaar Bijlage 28814

Reeds voordat het vliegveld werd aangelegd werd het strand bij Oostvoorne regelmatig gebruikt voor het starten en landen van vliegtuigen maar omdat er vanwege de windrichting niet altijd gebruik kon worden gemaakt van deze mogelijkheid werd er gekozen voor de aanleg van een nieuw vliegveld.

Bijlage 28815
Spijker V2 van de LVA na een oefenlanding op het strand
onder grote belangstelling van de plaatselijke bevolking

De aanleg van het vliegveld ( in 1930 )had nogal wat voeten in de aarde, het beoogde terrein ( 9 hectare aangekocht van de "NV Maatschappij Voorne's Duin") bleek regelmatig onder water te staan.

Om deze problemen te omzeilen werden er in het gehele terrein drainagebuizen aangelegd en werd de startbaan verhard met koolas en sintels, en werd er een windmolen geplaatst welke het overtollige water kon afvoeren.
Ook deze maatregelen bleken nog onvoldoende totdat er een motor gedreven pomp werd geïnstalleerd welke echter zo een grote hoeveelheid brandstof gebruikte dat de exploitatie van het vliegveld wel erg duur werd.

Na het oplossen van de nodige problemen kon het vliegveld op 16 augustus 1930 in gebruik worden genomen

Bijlage 28816
Algemeen Handelsblad 18-08-1930

Wordt vervolgd

Een toen en nu op de kaart

Bijlage 28817 Bijlage 28818

Op de oude kaart zichtbaar het genoemde windmolentje en het pomphuis.

En natuurlijk niet te vergeten dat op 10 mei 1940 Oostvoorne werd gebruikt als uitwijkplek voor drie G-1's van Waalhaven. Dit was vrijwel zeker een standaard-procedure, en ik kan me herinneren ergens gelezen te hebben dat wel vaker werd geoefend met landingen op Oostvoorne. Op de genoemde dag landden de Fokkers volgens mij echter wel op het strand en niet op het vliegveld zelf, en werden toen tussen de strandhokjes opgesteld. Daar zijn ze toch ontdekt door de Luftwaffe en later in brand geschoten.

Groeten, Pieter

Op 13 mei 1940 maakten 3 fokkers G1 een noodlanding op het strand van Oostvoorne, dit waren de Fokkers G-1A 0328, de G-1A 0329, en de G-1A 0311.

Zij maakten , na het neerschieten van verschillende Duitse vliegtuigen, ten gevolge van brandstof tekort, deze landing, en werden kort daarna in brand geschoten door Duitse jagers.
De 0328 werd bemand door Sgt vlieger HF. Souffree en schutter J.C. de Man
De 0329 werd bemand door K.W.Woudenberg en schutter J.A. Pauw
De 0311 werd bemand door G. Sonderman en schutter H. Holwerda

Bron WO2VPR

Hieronder een foto van de berging van 1 van de toestellen

Bijlage 28830

Let wel: de aanduiding G-1A is incorrect, de suffices werden nooit gebruikt, dit heeft men er later van gemaakt. Juister is: G-1 Mercury of Wasp.

Hi Gijs,

afgezien van de datum - dat was toch echt 10 mei en niet de 13e - is al je informatie correct. En dank voor de high quality scan van deze (bekende) foto.

Groeten, Pieter

Citaat:

---

Oorspronkelijk geplaatst door Kaasjager

Let wel: de aanduiding G-1A is incorrect, de suffices werden nooit gebruikt, dit heeft men er later van gemaakt. Juister is: G-1 Mercury of Wasp.

---

Bij Fokker had men het over de "LVB" en "Export", benieuwd hoe ze bij de LVA genoemd werden, grote en kleine?
Op de foto zijn de resten van de 329 te zien, benieuwd waar ze heen gebracht zijn.

Vraag me wel af waarom ze niet op het vliegveld geland zijn? Was het misschien onmogelijk door snel aangebrachte versperringen?

Fokker gebruikte "LVB" en "Export" in de interne communicatie om onderscheid te maken tussen beide kisten. Niet als type-aanduiding dus, maar om ze van elkaar in de interne communicatie te scheiden. Naar buiten toe werd er gecommuniceerd als Fokker G-1 Mercury en later ook G-1 Wasp (en in offertes werd ook het type vliegtuig gevolgd door het motortype). Zowel Mathieu als Daan hebben dus een punt, maar haal de "interne" en "externe" aanduidingen niet door elkaar;)

Vliegveld Oostvoorne moet te drassig zijn geweest. In de communicatie in de meidagen is er sprake van dat de drie kisten vanaf het strand naar Haamstede zouden worden gevlogen. Uiteindelijk is dat zoals we weten niet gebeurd. Of de Duitsers de kisten hebben vernietigd?
Wat betreft Oostvoorne zijn we als Stichting Fokker G-1 daar een aantal jaren terug geweest. Veel heeft het buiten wat mooie PR momenten (nog) niet opgeleverd. Maar je weet natuurlijk nooit.

Het vliegveld Oostvoorne werd in 1939 samen met de duinen verkocht aan het Administratiefonds Rotterdam en de vergunning werd op 25 februari 1939 ingetrokken omdat de doelstelling van dit fonds niet overeen kwam met het exploiteren van een vliegveld.
Ongetwijfeld heeft de drassigheid van het vliegveld ertoe bijgedragen dat het vliegveld in 1940 niet meer te gebruiken was..

Volgens mijn gegevens werden de vliegtuigen ( na eerst zoveel mogelijk te zijn gecamoufleerd ) door de Duitsers op 14mei in brand geschoten zijn.

Dat zij niet eerder weer het luchtruim hadden gekozen lag in het feit dat ten eerste er geen brandstof tijdig geleverd kon worden en ten tweede dat zij niet gestart konden worden omdat de benodigde start-slinger niet aanwezig was. ( deze moest door een plaatselijke smid eerst veranderd worden en kon voor de ontsnapping niet tijdig geleverd worden )

Onderstaand eerst twee berichten uit het gevechtsrapport van de 3de JaVA:

Bijlage 28850Bijlage 28851

Vervolgens meldden de overgebleven vliegers zich bij de 2de JaVA (Schiphol) zich op 14 mei:

Bijlage 28852

Wanneer zijn de kisten nu vernield? Geen idee op bovenstaande informatie, maar op 14 mei wordt het pas gemeld.
Als SFG-1 bezitten we een foto van de drie kisten tussen de badhokjes. Datum van opname is waarschijnlijk 12 mei. Vreemd genoeg lijkt de informatie van de 12de mei (de eerste twee stukjes tekst) te suggereren dat er met de achtermitrailleurs is geschoten op de vliegtuigen zonder dat de G-1s zijn ontdekt. Lijkt mij gezien het bestaan van die foto eigenlijk niet logisch.
Daarnaast staat in de tekst dat het strand ook bij vloed prima is te gebruiken, waaruit m.i. blijkt dat Oostvoorne al geen optie was. Maar dat is natuurlijk invulling van mijn kant.
Een andere mooie aanvulling komt uit het overzicht van de gevechtsvluchten van de IVde verkenningsgroep, op 10 mei verplaatst van Gilze-Rijen naar Haamstede (ja, zonder bescherming van jachtvliegtuigen... een paar antieke C.V en twee FK.51s...):

Bijlage 28853

Er staat letterlijk in de opdracht dat er 150 liter benzine gebracht moest worden en een aanzetslinger. Die opdracht is voltooid door Wildschut. Volgens mij is dat voldoende benzine om te starten voor Haamstede. Dat ligt op nog geen 10 minuten vliegafstand, misschien 15. Verdere aanvullingen staan in het Fokker G-1 boek deel 2 over pogingen om benzine te leveren.
Wat betreft de aanzetslinger is het natuurlijk volkomen begrijpelijk dat men zo snel als mogelijk van Waalhaven wilde starten. Eveneens logisch is het dat de benzine inmiddels was verbruikt toen de vliegtuigen landden op het strand van Oostvoorne. Wat niet logisch is, is dat de vliegtuigen vanaf 11 mei voorzien van benzine op dat strand hebben gestaan en een paar dagen later in brand zijn geschoten. Natuurlijk, ik begrijp dat er een startploeg mistte en een goede slinger.. Maar dan nog: op Buiksloot werden D.XXI gerepareerd met kurk en pleister en op die manier vliegwaardig en gevechtsklaar afgeleverd..

2 FK 51's? Ik meende dat er maar een operationele vlucht gemaakt is met een FK 51, of heb ik het nou niet goed begrepen?
Overigens vind ik 150 liter benzine voor 3 G.1's niet bijster veel en of dat genoeg zou zijn geweest om te starten en naar een ander veld te vliegen weet ik niet.

Groet,

Mathieu.

Citaat:

---

Oorspronkelijk geplaatst door Mathieu

2 FK 51's? Ik meende dat er maar een operationele vlucht gemaakt is met een FK 51, of heb ik het nou niet goed begrepen?
Overigens vind ik 150 liter benzine voor 3 G.1's niet bijster veel en of dat genoeg zou zijn geweest om te starten en naar een ander veld te vliegen weet ik niet.

Groet,

Mathieu.

---

Molenaar zegt bewijs te hebben voor slechts 1 overgevlogen FK.51. Toch meldt de commandant van Haamstede dat er twee zijn aangekomen. Fotografisch is er bewijs van minstens 1 achtergebleven FK.51. Het FK verhaal tijdens de meidagen ga ik nog een keer wat beter uitzoeken. Het is het minst bekende verhaal tot nu toe, ook omdat ze niet zijn ingezet (volgens de commandant van het 2 LvR omdat er geen artillerieverkenners waren aangevraagd...- behalve dan bij de Wonsstelling, de Grebbelinie en het gebied rond de Moerdijk, eiland Dordrecht, maar dat terzijde:wacko:)

Of die 150 liter wel of niet voldoende was, ik heb geen idee. Daarnaast ook een open eind of de benzine is afgeleverd.

Volgens het G.1 handboek had de G.1 twee benzinetanks van elk 550 liter, waarbij de linker tank uitgerust was met een reserve van 150 L.

Dan is 150 inderdaad wel erg weinig. Aan de andere kant moeten we beseffen dat, als deze hoeveelheid door de lucht getorst moet worden, dit al best veel is. Uitgaande van 0.7 kg/L voor benzine, kom je uit op 105 kg. Dat is al fors hoor voor een toestel als de FK.51. Feitelijk neem je dan een (flinke) man extra mee.

Citaat:

---

Oorspronkelijk geplaatst door Mathieu

Overigens vind ik 150 liter benzine voor 3 G.1's niet bijster veel en of dat genoeg zou zijn geweest om te starten en naar een ander veld te vliegen weet ik niet. Mathieu.

---

Mercury VIII, 2300 RPM, 550 HP, Rich Mixture , verbruik 60 Pints per hour

50 Liter per G1 = 88 British Pints

2 motoren = 120 Pints/Hour = iets meer dan een half uur vliegen :thumbup:

Met langzaam aan vliegen en arm mengsel kan 50 Pints per uur gehaald worden

Citaat:

---

Oorspronkelijk geplaatst door LVA-40

Natuurlijk, ik begrijp dat er een startploeg mistte en een goede slinger.. Maar dan nog: op Buiksloot werden D.XXI gerepareerd met kurk en pleister en op die manier vliegwaardig en gevechtsklaar afgeleverd..

---

Normaal gezien was er altijd een startslinger aan boord. Die hing aan de zijwand in de Marconisten ruimte. Dus 3 G1's zonder 1 slinger zou normaal gezien erg stom geweest zijn. En het zou niet erg moeilijk geweest zijn om met wat boeren / visser gereedschap de motoren te kunnen starten. ZHet waren inertia starters dus je hoefte hem niet door de compressie heen te slingeren

Na even een uitstapje naar de tijd van het einde van het vliegveld, terug naar de ontwikkeling hiervan.

Na de opening van het veld bleek er een grote belangstelling te zijn voor het gebruik van het vliegveld, de Rotterdamse Aero Club maakte al spoedig gebruik van het veld en ook de KLM en de Marine Luchtvaart Dienst troonden belangstelling om van deze mogelijkheid gebruik te maken.

Bijlage 28894
Ambulance voor een juist ingevlogen patiënt

De in Rotterdam gevestigde olie maatschappij Ämerican Petroleum Company zag een mogelijkheid om zijn afzet te vermeerderen en gaf als schenking een mast en een windzak cadeau .

Bijlage 28893
Brandstof en smeermiddelen depot

Ook bouwde dit bedrijf een aantal loodsen waarin de vliegtuigen konden worden onderhouden en een loods voor de opslag van brandstof en smeermiddelen,

Deze brandstof werd verkocht onder de naam STAN(dard) AV(iation) O(il )waaruit later de naam ESSO (Standard Oil) is ontstaan,

In de midden jaren 30 bleek het veld toch nog te drassig voor wat zwaardere vliegtuigen en er bleven regelmatig plassen water op het veld staan door welke een landing op het veld niet aanlokkelijk maakte ( hoe diep is die plas me in ga storten?)

Voor een verdere renovatie bleken er onvoldoende fondsen aanwezig zodat er weldra een einde kwam aan de status als vliegveld.

Citaat:

---

Oorspronkelijk geplaatst door Kaasjager

Volgens het G.1 handboek had de G.1 twee benzinetanks van elk 550 liter, waarbij de linker tank uitgerust was met een reserve van 150 L.

Dan is 150 inderdaad wel erg weinig. Aan de andere kant moeten we beseffen dat, als deze hoeveelheid door de lucht getorst moet worden, dit al best veel is. Uitgaande van 0.7 kg/L voor benzine, kom je uit op 105 kg. Dat is al fors hoor voor een toestel als de FK.51. Feitelijk neem je dan een (flinke) man extra mee.

---

Even om de verwarring te ontwarren: de Fokker C.V 618 ging naar het strand bij Oostvoorne.
De vlucht van Gilze-Rijen naar Haamstede werd gemaakt door een aantal Fokkers' C.V en een (of twee) F.K.51s.

Het gewicht van 105 kg is inderdaad een forse belasting. Maar was een waarnemer inclusief mitrailleur en patronen niet ongeveer van hetzelfde gewicht?
Interessant aan de gevechtsberichten van de 3de JaVA is dat er nog meer bemanningen naar Oostvoorne hebben willen gaan. Het vliegveld welteverstaan. Misschien aangewezen als schuilveld voor de van Waalhaven afkomstige kisten? Lijkt mij persoonlijk wel mogelijk, alleen wel jammer dat het vliegveld op 10 mei niet meer in gebruik was.

Bijlage 28963

Van het vliegveld is niets meer te zien toch is het gemakkelijk te vinden.

Wie weet maakt de IJsclub er deze winter nog gebruik van.

Bijlage 28964

Schaatspret op de Tennellaplas Oostvoorne